05 July 2014

Bladgroenten

Kool Brassica oleracea (var. Capitata)

Kool wordt al 3000 jaar verbouwd, maar de kool zoals wij die kennen, heeft zijn ontwikkeling minder lang geleden doorgemaakt, waarschijnlijk in de Middeleeuwen. Kool groeit door heel Europa in het wild, van Groot-Brittannië tot Spanje, maar de wilde vorm is meer verwant aan broccoli dan de kropvorm die wij gewend zijn.

Spruiten Brassica oleracea (var. Gemmifera)

Brusselse spruiten worden zo genoemd, omdat men denkt dat ze oorspronkelijk uit België komen, waar ze halverwege de achttiende eeuw groeiden. Begin negentiende eeuw groeiden ze ook in Frankrijk en Groot-Brittannië. Zelfs na tweehonderd jaar kweken lijkt het nog steeds of we de smaak hebben aangeleerd. Niet iedereen vindt ze lekker en vooral kinderen vinden spruitjes te sterk smaken. Als ze echter op de juiste wijze worden bereid, zijn ze erg smakelijk en waardevol in wintergerechten.

(groene) Broccoli (calabrese) Brassica oleracea (var. Italica)

Hoewel groene broccoli in veel aspecten op rode broccoli lijkt, wordt het gewoonlijk als een aparte groente beschouwd. Groene broccoli komt van oudsher uit hetzelfde gebied als rode broccili, namelijk de oostkant van het Middellandse-Zeegebied en Italië. De groente heeft zich over de rest van Europa verspreid. In de volksmond wordt deze soort gewoon ‘broccoli’ genoemd. Een groente die vaak in één adem genoemd wordt met calabrese is romanesco (torentjesbloemkool).

Boerenkool Brassica oleracea (var. Acephala)

Omdat boerenkool een bladachtige kool is, staat hij veel dichter bij de oorspronkelijke wilde kool dan de meesta andere koolsoorten. Daarom is het waarschijnlijk een van de oudste soorten. Er zijn verschillende variëteiten, omdat de naam wordt gebruikt voor alles bladachtige koolsoorten, inclusief een hele groep gekleurde variëteiten die puur als sierplant worden gebruikt. De belangrijkste eetbare variëteit is de krulkool, die ook gewoon ‘boerenkool’ genoemd wordt. In het zuiden van de Verenigde Staten is collard populair.

Bloemkool Brassica oleracea (var. Botrytis)

Bloemkool is niet het makkelijkste gewas om te verbouwen, maar wel een van de meest lonende; het levert veel voldoening en een heerlijke groente op. Zoals van veel groenten is de afkomst van bloemkool niet duidelijk. We denken dat de romeinen een soort bloemkool hebben verbouwd, maar de groente zoals we die tegenwoordig kennen komt uit het oosten van het Middellandse-Zeegebied en is van veel latere datum. Hij werd eind vijftiende eeuw in Italië geïntroduceerd en bereikte Groot-Brottannië ongeveer honderd jaar later. Het duurde daarna nog tweehonderd jaar voordat hij veel verbouwd werd.

Spinazie Spinacia oleracea

Als spinazie goed wordt bereid, is het een geweldige groente en een hoofdingrediënt van vele klassieke en moderne gerechten. Spinazie is verwant aan bieten en snijbieten, en niet aan kool of sla, waar het wel een bedrieglijk grote gelijkenis mee vertoont. Het werd voor het eerst verbouwd in Azië door de Perzen en verspreidde zich via de handelsroute naar China. Uiteindelijk bereikte de groente Spanje in de elfde eeuw. Vijfhonderd jaar later dook spinazie in Groot-Brittannië op.

Snijbiet Beta vulgaris (var. Cicla)

De snijbiet is ook bekend onder de naam ‘warmoes’. De rassen met rode bladstelen worden ook wel snijbietribben of rode snijbiet genoemd. Zuringspinazie lijkt daar sterk op, maar heeft dunnere stelen. De plant komt oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied en dateert van de tijd van de Grieken en de Romeinen. Zij verbouwden snijbieten, ook de rode variant.

Chinese kool Brassica rapa (var. pekinesis)

Chinese kool lijkt op Romeinse sla door de knapperige bladeren die zowel rauw als gekookt gegeten kunnen worden. Het is ook handig om onder de naam Çhinese kool’ een aantal andere oriëntaalse groenten te scharen, zoals paksoi en mizuna, waarin steeds meer tuiniers geïnteresseerd raken.

Sla Latuca sativa

Sla wordt om zijn smaak en voedingswaarde gebruikt, maar ook vanwege decoratieve doeleinden. Sla uit de winkel laat heel wat te wensen over, zeker als u weet wat voor chemische bestrijdingsmiddelen er soms in zitten. Zelf verbouwde groenten hebben niet alleen meer smaak, maar u weet ook waarmee ze zijn behandeld. Nog een voordeel van zelf sla verbouwen is dat u verschillende soorten en kleuren kunt planten, zodat u een heerlijk ogende salade kunt maken, lekker vers uit eiegn tuin. U kunt op het laatste moment zoveel bladeren plukken als u nodig heeft.

Andijvie Cichorium endavia

Andijvie en witlof (Cichorium intybus) zijn nauw verwant; zo nauw dat ze in sommige landen wel eens met elkaar worden verward. Wat daarbij niet helpt, is dat de groente die de Fransen ‘andijvie’ noemen, door de Engelsen ‘chicory’ wordt genoemd, terwijl chicorée frisée eigenlijk de krullerige vorm van andijvie is. Dit soort verwarring doet zich gelukkig alleen voor als u op vakantie bent in het buitenland.

Witlof Cichorium intybus

Hoewel witlof nauw verwant is aan andijvie, is dit toch een heel andere groente, zowel in de keuken als in de tuin. Beide groenten worden gebruikt in salades, maar kunnen bitter zijn en beide zijn wintergroenten. Andijvie is een eenjarige plant, terwijl witlof een overblijvende plant is, al wordt het vaak als eenjarige plant verbouwd.

|